İntaniye (İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji) Servisi

Uzm. Dr. Ercan NAİR

 
İnfeksiyon hastalıkları, eski adıyla intaniye, mikroorganizmaların neden olduğu hastalıkların tanı ve tedavisi ile uğraşan uzmanlık alanıdır. Tüm dünya ülkelerinde infeksiyon hastalıkları en sık görülen hastalıklardır. İnfeksiyon hastalıkları, tedavileri mümkün olan hastalıklardır.
Hastalığı yapan organizmalar, virüsler, bakteriler, riketsialar, mantarlar olabilir. Bütün bulaşıcı hastalıklar bir veya birkaç yolla insana geçebilme özelliğindedir. İnsandan insana, hayvandan insana olduğu gibi, topraktan insana da bulaşma gerçekleşebilir.

BAŞLICA BULAŞMA ŞEKİLLERİ

* Aksırırken, öksürürken, konuşurken ağızdan çıkan damlacıkların başkası tarafından teneffüs edilmesiyle (verem, boğmaca ve çeşitli solunum yolu hastalıkları);
* Doğrudan deri temasıyla ve cinsel temasla;
* Hastanın kullandığı çamaşır, yatak eşyası ve yiyecek eşyaları gibi malzemeler vasıtasıyla;
* Hayvanların insandan insana veya hayvanlardan insana hastalık taşımasıyla (Bunun en canlı örneği anofel cinsi sivrisineklerin taşıdığı sıtmadır. Yine aynı şekilde güvercinler "psittakoz" hastalığını taşırlar);
* Hastalandırıcı mikroplarla kirlenmiş yiyecekler ve içeceklerin alınmasıyla (Suyla bulaşan hastalıkların başlıcaları tifo, dizanteri, kolera, paratifo olarak sayılabilir. Yiyeceklerle de besin zehirlenmeleri ve gastroenteritler meydana gelebilir);
* Hastalıklı bir anneden hamilelik sırasında veya doğum esnasında bebeğe hastalık bulaşmasıyla (Frengi, kızamıkçık, gonore konjonktiviti, yani belsoğukluğu mikrobunun yaptığı göz iltihabı bu yolla bulaşabilir).

HASTALIĞA YAKALANMA RİSKİ YÜKSEK OLAN KİŞİLER:

* Bulaşıcı hastalıkların salgın olduğu yerlerde bulunanlar,
* Üç aylıktan daha küçük bebekler,
* Ailesinde bulaşıcı hastalık taşıyan kişi bulunanlar,
* Yaşlı ve yatalak olanlar,
* Kanser gibi bağışıklık sistemini felce uğratan bir hastalığı olanlar,
* Bağışıklığı bastırıcı ilaçları kullananlar.

BULAŞICI HASTALIKLARIN BELİRTİLERİ

Bulaşıcı hastalıklarda bazı belirtiler vardır ki, hemen hemen bütün hastalarda bulunur.
Bunlar; ateş, halsizlik, iştahsızlık, baş ağrısı, genel vücut ağrıları olarak sayılabilir. Kızıl, kızamık, çiçek gibi bazı hastalıklarda deri döküntüleri olabilir. Sindirim sistemini etkileyen hastalıklarda ise genellikle ishal görülür.

BULAŞICI HASTALIKLARDAN KORUNMA YOLLARI

* Yeni doğmuş çocukların bulaşıcı hastalıklara yakalanma riski yüksek olduğundan, aşıları zamanında yaptırılmalıdır.
* Bulaşıcı hastalık salgını olan yerlere mecburen gitmek gerekiyorsa, alınacak tedbirler ve yapılacak aşılar konusunda bir hekime danışılmalıdır.
* Vücudu devamlı güçlü ve hastalıklara karşı dirençli tutmak için beslenmeye dikkat edilmelidir.
* Temizlenmemiş kirli yiyecekler yenmemeli, vücut temizliğine gereken özen gösterilmelidir.

BULAŞICI HASTALIKLARIN TEDAVİSİ

Bulaşıcı hastalıkların tedavisi çok çeşitli olup, hastalık yapıcı mikrobun cinsine göre değişir. Penisilin ve benzeri antibiyotikler bakterilere karşı tesirlidir. Sıtma gibi protozoon (tek hücreli canlı) cinsi mikroplarla meydana gelen hastalıkların tedavisi ise, çeşitli kimyasal içerikli ilaçlarla gerçekleştirilir. Virüs hastalıkları antibiyotiklerden etkilenmezler.

BELLİ BAŞLI BULAŞICI HASTALIKLAR:

* Belsoğukluğu
* Bruselloz
* Çiçek hastalığı
* Difteri
* Dizanteri (amipli veya basilli)
* Grip
* Hepatit
* Kızamık
* Kolera
* Menenjit
* Psittakoz
* Sıtma
* Suçiçeği
* Tetanos
* Tifo
* Tifüs
* Tularemi
* Tüberküloz
* Uyku hastalığı
* Zatürre

LABORATUAR

Laboratuarımız, Özel Tavşanlı Tıp Merkezi içerisinde, ulusal standartlarda, en son teknik cihazlar ile hızlı ve güvenilir bir hizmet verecek şekilde yapılandırılmıştır.
Laboratuar ekibimiz, konusunda deneyimli Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı ile Tıbbi Laboratuar Yüksekokulu mezunu, yetişmiş teknisyenlerden oluşmaktadır.
Laboratuarımızın hedefi; çevremize en kaliteli hizmeti sunmak, bilgi ve deneyimimizi toplumumuzla paylaşarak, vatandaşlarımıza sağlık konusundaki ihtiyaçları doğrultusunda yardımcı olmaktır.

KLİNİK LABORATUARIN GÖREVLERİ NELERDİR?

Klinik laboratuvar'ın görevi kan, idrar, tükrük, balgam, dışkı, semen, beyin omurilik sıvısı ve diğer vücut sıvıları ile doku örneklerinde çeşitli analizler yaparak;
* Check-up programları ve koruyucu hekimlik kapsamında mevcut veya ileride gelişebilecek hastalıklara ait risklerin belirlenmesinde,
* Hastalık bulgusu varsa tanının konmasında ve tedavinin seçilmesinde,
* Hastalığın gelişim sürecinin ve tedavinin izlenmesinde doktora yardımcı olmaktır.
Son yıllarda hızla gelişen teknolojiler ve test paneline eklenen yeni testler sayesinde, klinik laboratuvar hizmetleri sağlık ile ilgili alınan kararlar üzerinde çok yüksek oranda etkili olmaktadır.

KLİNİK KİMYA LABORATUARI

Laboratuarımızda gelişmiş teknolojik donanım ve geniş kapsamlı test paneli ile 7 gün 24 saat kesintisiz hizmet verilmektedir.

KLİNİK KİMYA LABORATUARINDA GERÇEKLEŞTİRİLEN TEST VE ANALİZLER

* Rutin biyokimya testleri, hormon analizleri
* Hematoloji bölümünde multi parametre kan sayımı
* Vücut sıvıları ve idrar analizleri
* Koagülasyon bölümünde kanama-pıhtılaşma bozukluklarının değerlendirildiği testler
* Alerji bölümünde alerji testleri yapılmaktadır.

KLİNİK KİMYA LABORATUVARININ ÖZELLİKLERİ

Kalite güvencesi kapsamında her test için günlük olarak iç kalite kontrolleri uygulanmaktadır. Kan alma işlemi en deneyimli teknisyenler tarafından gerçekleştirilmektedir. Kullanılan vakumlu tüp sistemleri ile kan örneği, hasta kanı ile temasa geçmeden, doğrudan kapalı bir tüpün içine, en hızlı ve hijyenik şekilde alınmaktadır.
Tüm tetkiklerde örnek alım işlemlerinde kullanılan malzemeler tek kullanımlıktır. Hastaların bu işlem sırasında enfeksiyon alması önlendiği gibi, bu atıklar personel ve çevre sağlığının korunmasına yönelik olarak özel bir organizasyonla imha edilmektedir.
Laboratuarda kullanılan barkod etiketi sistemi ile örnek alınmakta ve örnek analizlerinin tüm aşamalarında oluşabilecek insan kaynaklı hatalar önlenmektedir.
Analiz sonuçları, bilgisayar ağına bağlı cihazlardan kontroller sonucunda çıkarılmakta uzman hekim tarafından onaylandıktan sonra ilgili doktor bu sonuçları kendi bilgisayarında görebilmektedir.
Özel bilgisayar programı, doktorlara hasta tetkiklerinin geriye dönük ve yeni tüm sonuçlarını birlikte görebilme olanağı sağlamaktadır.
Test sonuçları bilgi işlem sistemimizde süresiz olarak arşivlenmekte ve kullanılan bilgisayar programı sayesinde gerektiğinde tüm sonuçlara ulaşabilmek mümkün olmaktadır.

KLİNİK MİKROBİYOLOJİ LABORATUARI

Mikropların yol açtığı hastalıkları ortaya çıkarmak, bir hastalık veya belirtiden hangi mikrobun sorumlu olduğunu bulmak, tedavi için ilaç ya da strateji önermek, klinik mikrobiyoloji ve enfeksiyon hastalıkları dalının çalışma alanı içindedir.
Klinik bakteriyoloji laboratuarının insanda enfeksiyona yol açan bakteri hastalıklarının etkenlerini ortaya çıkarmak için bölgesinden alınan örneklerde bakteriler üretilir ve çeşitli antibiyotiklere duyarlılıkları belirlenerek tedavide doktorların en doğru kararı vermeleri sağlanır. Bazı durumlarda etken mikrobun belirlenmesi bile bu amaç için yeterli olmaktadır.
Virolojik testlerde AIDS ve mikrobik sarılık gibi çok önemli hastalıkların tespiti de mümkün olmaktadır.
Parazitoloji insanda hastalık yapan parazitlerle ilgili bilim dalıdır. Barsaklarda enfeksiyona neden olan tenya (şerit), kıl kurdu gibi parazitler ya da sıtmaya yol açan kan parazitleri veya trikomonas gibi cinsel temasla bulaşan hastalık etkenleri de laboratuarımızda tespit edilebilmektedir.

İSHAL (GASTROENTERİT)

Gastroenterit; "İştahsızlık, bulantı, kusma, değişen şiddette ishaller ve karın ağrıları ile kendisini gösteren bir rahatsızlıktır. Hafif huzursuzluklarla başlayıp aşırı sıvı kaybına bağlı, ölümlere kadar ilerleyebilir.

Hastalığın sebepleri ve oluşum mekanizmalarını şöyle izah edebiliriz:

1) Bazı bakteri türleri (V.kolera, e.coli, ...vs.) bağırsaklardan besin emilimini bozar. Böylece bağırsaklardan çok fazla sıvı kaybı olur ve ishaller meydana gelir.
2) Bazı bakteri türleri de (Salmonella, şigella, ...vs.) ince ve kalın bağırsağın içini döşeyen ve "mukoza" adı verilen zarın delinmesine yol açar. Bu bölgede küçük yaralar ve kanamalar meydana gelir. Bu da sıvı kaybına yol açacağı için ishaller oluşur.
3) Seyahat ishalleri (Bağırsak nezlesi): Uzun yolculuklar sonrasında kişilerin farklı yerlerde konaklamaları, değişik restoranlardan yiyip içmeleri sonucu ishaller meydana gelir.
4) Kimyasal toksinleri (zehirleri) barındıran mantar, patates, bahçe bitkileri, balık, istiridye ve midye gibi yiyeceklerin alımından sonra ishaller meydana gelir.
5) Süt ve süt ürünlerinin alımında, sindirimdeki yetersizlik sonucu ishaller meydana gelebilir.
6) Bazı antibiyotiklerin alımından sonra da mikrobik olmayan ishaller meydana gelebilir.

Gastroenteritin Belirtileri:

Belirtilerin karakter ve şiddeti etken olan azanın dozuna doğasına, etki süresine, hastanın direncine ve mide ve bağırsak sisteminin tutulma miktarına bağlıdır.

*Başlangıç genellikle anidir,
*İştahsızlık,
*Bulantı-kusma (Günde 3-4 defadan fazla),
* Karın ağrısı, kramplar,
* Kanlı veya kansız ishal (Günde 3-4 defadan fazla) sulu kıvamdadır,
* Zayıflama, kas ağrıları, bitkinlik,
* Ateş yükselmesi,
* Tansiyon düşmesi, nabız hızlanması,
* Baş ağrıları görülebilir,
* Devamlı kusma ve ishal vücutta aşırı su kaybına yol açacağından idrar miktarında azalma ve böbrek yetmezliği meydana gelebilir.

Bu belirtilere sahip bir hasta en yakın sağlık kuruluşuna götürülerek, başta büyük abdest tahlili olmak üzere hekimin gerekli gördüğü kan ve idrar tahlillerini yaptırıp tanı konmasına yardımcı olmalı, hekimin uygun gördüğü tedaviyi muhakkak uygulamalıdır.