Radyoloji Servisi

Uzm.Dr. Erol ERMEK

 
Özel Tavşanlı Tıp Merkezi Radyoloji Servisi, Uzm. Dr. Erol ERMEK ve deneyimli ekibiyle, en modern teknolojik imkanları hizmetinize sunmaktadır. Servisimizde,

RÖNTGEN

RÖNTGEN NEDİR?
Röntgen, X ışınının hastanın vücudundan geçirilerek film üzerine düşürülmesiyle elde edilen görüntüdür. Görüntüleme ünitemizde direkt röntgen çekimi ve kontrastlı çekimlerden İ.V.P (intravenöz pyelografi), HSG (histero salpingografi) tetkikleri yapılmaktadır.

RÖNTGEN İLE HANGİ ÇEKİMLER YAPILIR?
Röntgen, kemik yapıları, akciğerler, meme ve üriner sistemin incelenmesinde kullanılır. Düşük doz verilerek yumuşak doku incelemeleri de yapılmaktadır.

RÖNTGEN CİHAZININ ÖZELLİKLERİ NELERDİR?
Röntgen cihazı, içerisine film kaseti yerleştirilebilen büyük düz bir masanın üzerinde hareket ettirilebilen X ışın tüpü, masanın uç tarafında ayakta yapılan çekimler (akciğer filmi vb.) için kullanılan ve içine film kaseti konulan, statif levhası ve çekim dozlarının ayarlandığı kumanda panelinden oluşur.

RÖNTGEN ÇEKİMİNE GELİRKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR NELERDİR?
* Gebe ve gebelik şüphesi olan durumlarda çekim ertelenmeli veya hasta doktoruna danışmalıdır.
* Çekimin yapıldığı bölgeye göre takılar, gözlük veya metal eşyalar çıkarılmalıdır.
* Akciğer veya kemik yapılarının çekimi için önceden hazırlık gerekmez.
* İVP ve direkt üriner sistem çekimlerinden önce mutlaka randevu alınmalı ve gereken hazırlıklar tamamlanmalıdır.
* HSG (tüp kanalları filmi) çekimlerinden önce mutlaka kadın doğum polikliniğinden randevu alınmalı ve gereken hazırlıklar öğrenilmelidir.

MAMOGRAFİ

Mamografi nedir?
Kadınlarda en sık görülen kanser türlerinden birisi de meme kanseridir. Meme kanserinde erken teşhis hayat kurtarır. Yaşamı boyunca yaklaşık sekiz kadından biri meme kanseri olmakta, otuz kadından biri de meme kanserinden ölmektedir. Meme kanserinin teşhisinde son derece yararlı bir tetkik olan MAMOGRAFİ meme dokusunun filminin çekilmesi işlemidir. Büyük bir kısmı yağ dokusundan oluşan memenin derinliklerinde yer alan, kişinin kendisi veya doktoru tarafından dışarıdan elle hissedilmesi veya görülmesi mümkün olmayan anormal durumlar, mamografi çekimi ile kolaylıkla ve çok kısa sürede tespit edilebilmektedir.

Mamografi ne işe yarar?
Hiçbir şikayeti olmayan kadınlarda başlangıç halindeki meme kanserinin erken teşhisi için tarama amaçlı olarak kullanılabildiği gibi, ağrılı olsun veya olmasın, kişinin kendisi veya doktoru tarafından yapılan muayenede fark edilen kitlenin ne olduğunun araştırılması amacıyla mamografi çekimleri yapılmaktadır.

Mamografi hangi yaşlarda ve hangi sıklıkta çekilir?
35 yaşına kadar olan meme şikayetlerinde genellikle mamografi çekimi yapılmamaktadır. Bunun sebebi bu yaşlara kadar meme dokularının yoğunluğunun yüksek olması ve küçük lezyonların rahatlıkla gözden kaçabilmesidir. 35 yaşına kadar olan dönemde meme ultrasonografisi daha sıklıkla tercih edilir. 20 yaş ve üzerindeki her kadın her ay kendi memesini elle muayene etmeli, farklı sertliklerin ele gelmesi durumunda doktora müracaat etmelidir. Hiçbir şikayet olmasa da, 40 yaşa kadar her üç senede bir, 40 yaşın üstünde ise her yıl meme muayenesi yaptırılmalıdır. 35 yaşında hiçbir şikayet olmasa da bir mamografi mutlaka çektirilmeli ve bu film daha sonraki çekimlerde temel görüntü olmak üzere muhafaza edilmelidir. 40-49 yaş arası kadınlar yılda bir veya iki defa mamografi çektirmelidirler. 50 yaşın üstünde ise her yıl mutlaka mamografi çektirilmelidir. Şikayet ve muayenede ele gelen bir sertlik olsa da iki mamografi çekimi arasında en az altı ay süre geçmiş olmalıdır.

Mamografi için en uygun zaman ve ön hazırlıklar nelerdir?
Mamografi çekimi için en uygun zaman meme dokusunun daha az hassas olduğu, adetin bitişinden sonraki ilk haftadır. Adet sırasında meme dokusu su toplayacağı ve hassaslaşacağı için hem çekilen filmler bulanık çıkacak, hem de çekim sırasında ağrı hissedilebilecektir. Çekim yapılacağı gün deodorant sıkılmamalı, rahat çıkarılıp giyilebilecek kıyafetler seçilmeli ve varsa daha önce çekilmiş mamografi filmleri de yenisi ile karşılaştırılacağı için getirilmelidir.

Mamografi nasıl çekilir?
Mamografi için özel cihaz ve özel filmler kullanılır. Bu cihaz ve filmler sadece mamografi çekimi için yapılmış olup diğer röntgen çekimlerinde kullanılmazlar. Hasta özel olarak hazırlanan mamografi odasında mamografi cihazına alınır. Her iki memeye standart olarak ikişer film çekilir. Her meme yukarıdan aşağıya bakış ve içten dışa bakış şeklinde iki yönlü olarak görüntülenir. Bu çekim esnasında meme, mamografi cihazındaki iki plaka arasında hafifçe sıkıştırılarak her yerinde eşit kalınlığa getirilir ve memeye özel olan çok düşük dozda röntgen ışını verilerek filmler çekilir. Çekim esnasında nefes tutulmalı ve hareket edilmemelidir. Çekilen filmler kontrol edilip yeterli görüldükten sonra çekim bitmiş olur.

ULTRASONOGRAFİ

Ultrasonografi nedir?
Kulağın işitemeyeceği kadar yüksek frekansta ses dalgaları kullanılarak iç organların görüntülerinin elde edildiği bir tıbbi görüntüleme yöntemidir.

Ultrasonografi vücuda zararlı mıdır?
Ultrasonografide ses dalgaları kullanıldığından vücuda herhangi bir zararı, yan etkisi yoktur. Özellikle gebeliğin başından sonuna kadar anne karnındaki bebeğe rahatlıkla ve gerekli görüldüğü her durumda güvenle ve sıklıkla uygulanır. İnceleme sırasında ağrı oluşmaz. Ultrasonografide röntgen ışınları ve radyasyon yoktur.

Ultrasonografi ne işe yarar?
Uygulanmasının kolay ve zararsız olması sebebiyle ultrasonografi iç organların görüntülenmesi ve hastalıkların tanınmasında sıklıkla kullanılmaktadır.

Ultrasonografi ile hangi organlar incelenir?
En sıklıkla karın içi organlarının hastalıklarının teşhisinde kullanılmaktadır. Karaciğer, safra kesesi, safra yolları, dalak, pankreas, karındaki ana damarlar, böbrekler, idrar yolları, idrar kesesi ve prostat gibi organlar ultrasonografi ile incelenerek teşhiste değerli bilgiler elde edilir. İkinci en sık kullanım alanı kadın hastalıkları ve gebelik takibidir. Gebelik sırasında bebeğin doğuma kadar olan serüveni ultrasonografi ile başından sonuna kadar rahatlıkla izlenir ve anormal durumlar kolaylıkla farkedilebilir. Anne karnındaki bebeğin vücut yapısı ve bazı anormal durumlar erkenden teşhis edilebilir. Bunların dışında meme, tiroid bezi (guatr tetkiki), tükrük bezleri, kaslar ve bazı eklemler, erkekte dış genital organlar, vücudun kol, bacak ve boyundaki ana damarları ultrasonografinin kullanıldığı organlardır. Ayrıca çocuklarda doğumdan itibaren bıngıldaklar kapanana kadar kafa içindeki yapılar, beyin, beyincik hakkında da tam yeterli olmasa da kıymetli bilgiler hızlı bir şekilde elde edilebilir. Çocuklarda kalça çıkığının erken teşhisinde kıymetli bilgiler veren ultrasonografi, apandisit iltihaplanmasının erken teşhisinde de önemlidir.

Ultrasonografinin teşhiste kullanılamadığı organlar var mıdır?
Ses dalgaları hava ve gaz ihtiva eden yerlerden geçerken görüntü kalitesi bozulduğu için, ultrasonografi içinde hava ve gaz bulunan mide, barsak, akciğer gibi organların hastalıklarının teşhisinde kullanılmaz. Ayrıca ses dalgaları kemik yapıların yüzeylerinden yansıdığı için kemiğin kenarları görülmekle birlikte iç yapısı görülemez.

Ultrasonografi hangi yaşlarda ve hangi sıklıkta çekilir?
Ultrasonografi her yaşta, gerek duyulan her anda yapılabilir.

Ultrasonografi için en uygun zaman ve ön hazırlıklar nelerdir?
Ultrasonografi tetkiki için uygunluk inceleme yapılacak organa göre değişmektedir. Karaciğer ve safra yollarının tetkiki için en uygun zaman sabah saatleri ve hastanın tetkike aç karnına gelmiş olmasıdır. Sabah saatlerinde hem barsak gazları az olacağından hem de safra kesesi aç karnına iken dolu olacağından karaciğer ve safra yolları hakkında yeterli görüntüler rahatlıkla alınır. Barsak gazlarının miktarının fazlalığı tetkikin yapılışını güçleştiren en büyük sebeptir. Acil durumlarda bu şartların yerine gelmiş olması aranmaz. Mevcut durum ne ise onunla yetinilerek bilgi alınmaya çalışılır.
Alt karın organları olan idrar kesesi, prostat, rahim ve yumurtalıklar ultrasonografi ile incelenirken açlık şart olmayıp, genellikle idrar torbasının dolu olması gerekir. Kadınlarda rahim ve yumurtalıkların incelenmesi dışarıdan değilde vajinal yolla yapılacaksa idrar torbasının boş olması gerekir. Gebeliğin ilk üç ayında idrar torbasının dolu olması daha iyi görüntü alınmasını sağlarken daha sonraki gebelik aylarında idrar torbasının dolu olması gerekmemektedir.Göz, meme, tiroid bezi, tükrük bezleri, karın içindekiler hariç diğer boyun ve kol-bacak damarları, erkeklerde testis ve peniz gibi dış genital organ incelemelerinde herhangibir ön hazırlık gerekmez.

Ultrasonografi nasıl çekilir?
Ultrasonografi incelemesi sırasında incelenecek bölgeye göre hastaya bazı pozisyonlar verilir. Karın içi organların incelemesi organların hareketlerini durdurmak amacıyla hastaya aralıklı olarak nefes tutturularak yapılır. Diğer bölgelerin tetkiklerinde vücudun hareketsiz tutulması yeterlidir. Ultrasonografinin vücut üzerinde gezdirilen parçasına prob denir. Prob ile cilt arasında jel olması ses dalgalarının vücuda kayıpsız geçmesini, dolayısıyla da görüntünün kaliteli olmasını sağlar. Vücuda sürülen ve jel denilen bu akışkan madde yağ, kir içermez, elbiselerde leke bırakmaz. Her hasta için bir kere kullanılır ve tetkik bittikten sonra vücuttan kağıt peçete ile silinerek alınır.

Renkli doppler ultrasonografi nedir?
Kan akımını renk ile kodlayarak, damarlar içindeki kan akımının varlığını, akımın yönünü ve hızını gösteren yeni bir ultrasonografi tekniğidir. Damar hastalıklarının teşhisinde ve daha önce tespit edilen kitlelerin değerlendirilmesinde olmak üzere iki amaç için kullanılır. Damar tıkanıklıkları, daralmaları ve varislerde kullanımı kolay ve iyi bir cihazla titizlikle yapıldığı takdirde güvenilir bir yöntemdir. İç organlarda ultrasonografi ile tespit edilen kitlelerin değerlendirilmesinde yardımcı bilgiler sağlar.